Bescherming van de erfgenaam tegen schulden

Wet bescherming erfgenamen tegen schulden

 

Het verliezen van een dierbare is altijd vervelend, onverwachte bijkomende schulden maken de situatie er niet beter op. Het kan gebeuren dat, na het overlijden van uw dierbare, er ineens niet verwachte schuldeisers aan de deur staan. Om dit te voorkomen is in september dit jaar de Wet bescherming erfgenamen tegen schulden in werking getreden. Deze wet heeft als doel: het voorkomen dat erfgenamen onbewust een nalatenschap zuiver aanvaarden en het beter beschermen van erfgenamen tegen onverwachte schulden van een nalatenschap.

 

Drie mogelijkheden

In Nederland zijn er drie opties voor de nabestaanden bij het openvallen van een nalatenschap:

  1. Zuivere aanvaarding: indien u een erfenis zuiver aanvaardt, accepteert u alle vermogensbestanddelen. Ook de schulden zitten hierbij inbegrepen! Dus indien het gaat om een negatieve nalatenschap, dan bent u na het zuiver aanvaarden van de nalatenschap met uw privé vermogen aansprakelijk voor de schulden.
  2. Beneficiaire aanvaarding: indien u een erfenis beneficiair aanvaardt, dan aanvaardt u de erfenis alleen indien de vermogensbestanddelen de schulden overtreffen. In dit geval bent u dus niet aansprakelijk indien het gaat om een negatieve nalatenschap.
  3. Verwerping: indien u een erfenis verwerpt, dan accepteert u de nalatenschap niet. In dit geval ontvangt u niets, maar u bent ook niet aansprakelijk voor mogelijke schulden.

 

De oude situatie

Voordat de Wet bescherming erfgenamen tegen schulden inwerking trad, was het zo dat men onbewust een erfenis zuiver kon aanvaarden door een kleine, maar toch verkeerde handeling. In dat geval werd men dus automatisch aansprakelijk voor de schulden van de overledene. Een voorbeeld: uw moeder komt te overlijden, vervolgens gaat u met uw familie naar het ouderlijk huis om allerlei zaken te bespreken. Aan het eind van de dag gaat u weer naar huis en neemt u een oud fotoalbum mee om nog wat foto’s thuis te kunnen bekijken. Voorheen was het zo dat je hiermee de erfenis zuiver aanvaarde. Door het meenemen van iets kleins, zoals een fotoalbum, werd u dus (vaak onbewust) aansprakelijk met uw privé vermogen voor eventuele schulden. Het meenemen van spullen van de overledene werd voor het inwerking treden van deze wet namelijk gezien als het zuiver aanvaarden van een erfenis. Mocht de schuldeiser in zo’n geval er dus achter komen dat u het fotoalbum had meegenomen, dan kon hij vanaf dat moment bij u aankloppen om de schuld op u te verhalen.

 

Betere bescherming

Omdat bovenstaande situatie niet wenselijk werd geacht is er in september van dit jaar de Wet bescherming erfgenamen tegen schulden inwerking getreden. Deze wet is bedoeld om de erfgenamen beter te beschermen, zodat men niet meer direct aansprakelijk is voor de schulden indien zij onschuldig een fotoalbum mee naar huis nemen. Daarom is er vanaf nu pas sprake van het zuiver aanvaarden van een erfenis wanneer er beschikkingshandelingen zijn verricht. Een beschikkingshandeling is het verkopen of bezwaren van goederen van de nalatenschap of op een andere manier het verhaal van de schuldeisers op de goederen onmogelijk maken. Pas vanaf het moment dat een erfgenaam beschikkingshandelingen gaat verrichten wordt een schuldeiser benadeeld, vanaf dat moment lopen zij namelijk het risico dat zij een schuld niet meer kunnen verhalen op de bezittingen van de overledene. Vanaf september is de regel dus dat je als erfgenaam een schuldeiser niet mag benadelen, zij moeten eerst de mogelijkheid krijgen om zich te kunnen verhalen op de goederen van de overledene.

 

Indien een erfgenaam toch beschikkingshandelingen gaat verrichten, gaat de wet er vanuit dat men dit bewust doet. Vanaf dan is er dus sprake van zuivere aanvaarding en wordt je ook aansprakelijk voor de schulden van de overledene. Het voorbeeld van het fotoalbum valt hier dus niet onder. Maar ook het betalen van rekeningen uit eigen portemonnee om te voorkomen dat er een incassoprocedure volgt leidt niet tot zuivere aanvaarding.

 

Onverwachte schulden

Daarnaast is er ook nog een uitzonderingsclausule opgenomen in de wet voor het geval erfgenamen een erfenis zuiver hebben aanvaard en vervolgens geconfronteerd worden met onverwachte schulden. In een dergelijk geval kan de erfgenaam de kantonrechter verzoeken om de nalatenschap alsnog beneficiair te aanvaarden en ook verzoeken tot kwijtschelding van de verplichting om de schulden uit te erfenis uit eigen vermogen te moeten voldoen indien de nalatenschap al is afgehandeld.

 

Conclusie

Door de Wet bescherming erfgenamen tegen schulden is de positie van de erfgenamen tegenover schuldeisers sterk verbeterd. Dit betekent natuurlijk niet dat u zelf minder goed hoeft op te letten bij het aanvaarden van een erfenis. Twijfelt u over het (niet) aanvaarden van een erfenis, kom dan langs bij Wetswinkel Nijmegen! Wij helpen u graag verder.